Dtjytyk

H er den åttande bokstaven i det latinske alfabetet og den sjuande i det greske alfabetet (H, η), der han vart overteken frå fønikisk skrift. Etruskarane og romarane overtok bokstaven med namnet ha. I dei nordiske språka utvikla namnet seg lydrett til hå på 1200-talet. I den eldre runeskrifta er bokstaven den niande og i den yngre runeskrifta det sjuande teiknet.

H er ein såkalla pustelyd. I visse språk vert h uttalt sterkare, som ein x-lyd, til dømes i finsk. H som framlyd kan falla vekk i nokre målføre, noko som blir kalla halvemål. Enkelte språk, til dømes fransk og italiensk, har ikkje h som språklyd, men nyttar han som skriftteikn. I engelsk er h stum i framlyd av nokre ord av fransk opphav, til dømes honour og hour. I tysk er han stum inne i og slutten av ord etter vokal, der han tener til å forlenge vokalen, til dømes Hahn og Reh. Herfrå stammar bruken i personnamn, som Dahl. I dansk, norsk og svensk er h føre j og v stum. På islandsk vert hn, hr, og hl uttalt som ein ustemt n, r og l.

Ein kan framstilla bokstaven som ⠓ i brailleskrift og som «DitDitDitDit», · · · ·, i morsealfabetet. I det internasjonale NATO-alfabetet blir H markert med ordet «Hotel». For å sikra forståing også med dei som ikkje uttaler H, er H-en i ordet offisielt stum.

Bruk |

Vitskap |

• H kan stå for SI-eininga henry, eininga for sjølvinduktans.


• h kan stå for SI-prefikset hekto. Skrive føre eit einingssymbol tyder h at eininga skal multipliserast med hundre.


• h er symbol for Plancks konstant: h = 6,63 x 10^-34Js, som inngår i all kvantefysikk. Symbolet ℏ (h-strek) syner til Plancks konstant dividert med 2π.


• 
  H (i kursiv) er i termodynamikk symbol for entalpi.


• 
  H (i kursiv) er i elektromagnetisme symbol for magnetisk feltstyrke.


• h er internasjonalt symbol for time.


• Innan kjemi er H symbolet for hydrogen.


• Innan biokjemi er H symbol for histidin
  

Samfunn |

• H er forkortinga for partiet Høgre
  


• H er nasjonalitetsmerket for bilar frå Ungarn (engelsk: Hungary; fransk: Hongrie)


• På bilar frå Tyskland: Hannover
  


• På bilar frå Noreg før 1971: Telemark fylke
  


• På spanske bilskilt før 2000: Huelva
  


• 
  4H er namnet på ein verdsomspennande ungdomsorganisasjon

Musikk |

I det tyske notesystemet er tonen H heiltonen etter A. Han svarer til nota B i det engelske systemet.

Kjelder |

• 
  «H – bokstav» i Store norske leksikon, snl.no.